W centrum tej zmiany znalazł się LeapSpace – narzędzie sztucznej inteligencji oparte na zweryfikowanej literaturze naukowej, integrujące możliwości ScienceDirect AI i Scopus AI, zaprojektowane z myślą o pracy badawczej, a nie jedynie generowaniu treści.
W szkoleniu uczestniczyli przedstawiciele władz Uczelni i Wydziału, w tym Prorektor ds. organizacji i współpracy z gospodarką dr hab. inż. Krzysztof Pietrusewicz, prof. ZUT, Prorektor ds. nauki i współpracy międzynarodowej prof. dr hab. inż. Karol Fijałkowski oraz Dziekan Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki dr hab. inż. Marcin Chodźko, prof. ZUT i Prodziekan ds. studenckich i kształcenia dr inż. Emilia Bachtiak-Radka.
Otwarcie szkolenia nadało ton całemu spotkaniu. W swoim wystąpieniu dr hab. inż. Krzysztof Pietrusewicz, prof ZUT wyraźnie zaznaczył, że sztuczna inteligencja nie jest już eksperymentem na marginesie nauki, lecz staje się jej integralnym narzędziem. Jednocześnie, co wybrzmiało szczególnie mocno, technologia ta nie znosi odpowiedzialności badawczej. Przeciwnie, wymaga jej więcej. W świecie, w którym odpowiedź można wygenerować w sekundę, wartość naukowca mierzy się jakością pytania. Prorektor nawiązał również do systemowych działań podejmowanych w ZUT w Szczecinie, ukierunkowanych na rozwój kompetencji cyfrowych kadry naukowej i administracyjnej, wpisujących się w szerszy proces transformacji środowiska akademickiego.
Część merytoryczną poprowadzili Ireneusz Bojanowski, zastępca dyrektora Biblioteki Głównej Uniwersytetu Szczecińskiego oraz Sebastian Matysik z Instytutu Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego i Szkoły Doktorskiej US. Koordynatorką wydarzenia była dr Elwira Leśna-Wierszołowicz. Prelegenci przedstawili praktyczne zastosowania LeapSpace w pracy badawczej, pokazując, w jaki sposób narzędzie może wspierać przygotowywanie przeglądów literatury, identyfikowanie trendów badawczych, analizę luk w piśmiennictwie, śledzenie powiązań cytowań oraz wyszukiwanie informacji o finansowaniu badań.
Istotną część szkolenia poświęcono problemowi przeciążenia informacyjnego – zjawiska, które paradoksalnie nasila się wraz z rozwojem narzędzi ułatwiających dostęp do danych. Odpowiedzią nie okazała się sama technologia, lecz kompetencje: umiejętność budowania precyzyjnych, wielowymiarowych zapytań. Uczestnicy zapoznali się z przykładami promptów służących analizie literatury, porównywaniu wyników badań, badaniu ram teoretycznych czy identyfikowaniu sposobów definiowania kluczowych pojęć.
Najbardziej żywą częścią spotkania okazała się dyskusja. Pytania, szczególnie ze strony studentów, dotyczyły wiarygodności wyników generowanych przez AI, ryzyka tzw. halucynacji oraz granic dopuszczalnego wykorzystania takich narzędzi w pracy naukowej. Wypowiedzi uczestników pokazały, że obok fascynacji nowymi możliwościami rośnie potrzeba jasnych standardów ich stosowania.
Szkolenie wyraźnie przesunęło akcent z technologii na epistemologię. LeapSpace zaprezentowano nie jako „generator odpowiedzi”, lecz jako narzędzie wspierające krytyczne myślenie, o ile użytkownik pozostaje świadomy jego ograniczeń. W tym kontekście szczególnie mocno wybrzmiała rola biblioteki akademickiej: jako gwaranta dostępu do wiarygodnych źródeł oraz instytucji kształtującej kompetencje informacyjne.
Organizatorami wydarzenia byli: Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki ZUT w Szczecinie, Biblioteka Główna ZUT w Szczecinie oraz Biblioteka Główna Uniwersytetu Szczecińskiego.
Wydarzenie pokazało, że narzędzia sztucznej inteligencji stają się coraz istotniejszym elementem współczesnego warsztatu badacza. Ostatecznie więc przyszłość nauki nie zaczyna się w narzędziu, lecz w jakości źródeł i odpowiedzialności badacza.
Zachęcamy do zapoznania się z materiałami szkoleniowymi.
Fot. Katarzyna Sokolik, Agnieszka Bajda
